- มีโดรนปุ๊บ ต้องขึ้นทะเบียน กสทช. ภายใน 30 วัน: (ฝ่าฝืนปรับ 40,000 บาท / จำคุก 2 ปี)
- ห้ามบินก่อนได้รับใบอนุญาตจาก กพท.: ต้องทำประกันภัยและรอใบอนุญาต (ฝ่าฝืนปรับ 40,000 บาท / จำคุก 1 ปี)
วงการโดรน โดยเฉพาะ โดรนเกษตร เติบโตไวมากครับ หลายคนซื้อมาหวังจะรับจ้างพ่นยา แต่ลืมไปว่า "โดรน ไม่ใช่ของเล่น" มันคืออากาศยานชนิดหนึ่งที่ต้องมีใบอนุญาตก่อนนำขึ้นบิน!
ปัญหาที่นักบินโดรนมือใหม่เจอบ่อยที่สุดคือ "ต้องไปขึ้นทะเบียนที่ไหน? กสทช. กับ กพท. คืออะไร? ใช้เอกสารอะไรบ้าง?" บทความนี้ PrakanEV ได้สรุปขั้นตอนล่าสุดของปี 2569 มาให้แบบจับมือทำ รับรองว่าอ่านจบ ยื่นผ่านฉลุยครับ!
สารบัญเนื้อหา
- 1. ตารางเปรียบเทียบ: กสทช. vs กพท.
- 2. Checklist เอกสารที่ต้องเตรียม (ห้ามขาด)
- 3. เงื่อนไขประกันโดรนที่กฎหมายยอมรับ
- 4. วิธีขึ้นทะเบียน กสทช. (เครื่องวิทยุคมนาคม)
- 5. วิธีขึ้นทะเบียน กพท. (ผู้บังคับโดรน)
- บทลงโทษหากไม่ขึ้นทะเบียน
- คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. ตารางเปรียบเทียบ: กสทช. vs กพท. ต่างกันยังไง? 🤔
หลายคนเข้าใจผิดว่าทำที่เดียวจบ จริงๆ แล้วกฎหมายไทยบังคับให้ทำ 2 ที่ครับ เพราะดูแลคนละเรื่องกัน ดูตารางนี้จะเข้าใจทันที:
| หัวข้อ | กสทช. (NBTC) | กพท. (CAAT) |
|---|---|---|
| วัตถุประสงค์ | คุมคลื่นสัญญาณวิทยุ (รีโมท) | คุมมาตรฐานการบิน (ความปลอดภัย) |
| ใครต้องทำ? | โดรนทุกชนิด (แม้แต่โดรนของเล่นติดกล้อง) | โดรนติดกล้อง หรือ โดรนน้ำหนักเกิน 2 กก. (โดรนเกษตรเข้าข่ายนี้เต็มๆ) |
| สิ่งที่ได้ | ใบอนุญาตให้มี ใช้ และตั้งสถานีวิทยุคมนาคม | หนังสือการขึ้นทะเบียนผู้บังคับอากาศยาน |
| ระยะเวลาใบอนุญาต | ตลอดอายุการใช้งานของโดรนลำนั้น | 2 ปี (ต้องต่ออายุ และประกันต้องไม่ขาด) |
2. Checklist เอกสารที่ต้องเตรียม (ห้ามขาด) 📋
ก่อนกดเข้าระบบ ให้เตรียมถ่ายรูปหรือสแกนเอกสารเหล่านี้เก็บไว้ในมือถือ/คอมพิวเตอร์ก่อนเลยครับ (เซ็นรับรองสำเนาถูกต้องทุกใบ)
เอกสารส่วนบุคคล (เจ้าของ/ผู้บังคับ):
- บัตรประชาชน (ยังไม่หมดอายุ)
- ทะเบียนบ้าน (หน้าที่มีชื่อเรา)
- รูปถ่ายหน้าตรง (พื้นหลังสีอ่อน ไม่สวมหมวก/แว่นดำ)
เอกสารตัวเครื่องโดรน:
- ใบเสร็จรับเงิน หรือ ใบกำกับภาษี (ที่ระบุชื่อผู้ซื้อตรงกับบัตรประชาชน)
- รูปถ่ายโดรนเต็มลำ
- รูปถ่ายหมายเลข Serial Number ของโดรน (S/N)
- รูปถ่ายหมายเลข Serial Number ของรีโมทคอนโทรล
3. เงื่อนไขประกันโดรนที่กฎหมายยอมรับ 🛡️
การขึ้นทะเบียน กพท. (CAAT) จะไม่สามารถทำได้เลย หากคุณไม่มี "กรมธรรม์ประกันภัยบุคคลที่ 3" กฎหมายระบุชัดเจนว่า:
"ต้องมีประกันภัยที่คุ้มครองความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย และทรัพย์สินของบุคคลภายนอก วงเงินไม่ต่ำกว่า 1,000,000 บาท ต่อครั้ง"
PrakanEV แนะนำ: อย่าเพิ่งรีบไปยื่น กพท. จนกว่าคุณจะได้หน้าตารางกรมธรรม์ประกันภัยนะครับ เพราะคุณต้องอัปโหลดหน้ากรมธรรม์เข้าไปในระบบด้วย (ถ้าใช้โดรนเกษตร แนะนำให้ซื้อแผนที่คุ้มครองตัวเครื่องด้วย เพราะซ่อมแพงมากครับ)
4. วิธีขึ้นทะเบียน กสทช. (เครื่องวิทยุคมนาคม) 📡
ทำผ่านระบบออนไลน์ของ กสทช. (Anywhere Registration) ได้เลย มีค่าธรรมเนียม 214 บาท (รวม VAT)
- เข้าไปที่เว็บไซต์: https://anywhere.nbtc.go.th
- สมัครสมาชิก และเข้าสู่ระบบ (ยืนยันตัวตนผ่านแอป ThaID ได้)
- เลือกเมนู "คำขอใบอนุญาตวิทยุคมนาคม" > "โดรน"
- กรอกข้อมูลโดรน (ยี่ห้อ, รุ่น, S/N) และอัปโหลดรูปถ่ายโดรน + ใบเสร็จ
- รอเจ้าหน้าที่ตรวจสอบ และชำระเงินค่าธรรมเนียม
- พิมพ์ใบอนุญาต (ใบ ป.72) ออกมาเก็บไว้ได้เลย
5. วิธีขึ้นทะเบียน กพท. (ผู้บังคับโดรน) ✈️
เมื่อได้กรมธรรม์ประกันภัย และใบอนุญาตจาก กสทช. แล้ว ก็มาลุยฝั่งการบินพลเรือนกันครับ ไม่มีค่าธรรมเนียม!
- เข้าไปที่ระบบ UAS ของ กพท.: https://uav.caat.or.th
- ลงทะเบียนสร้างบัญชีผู้ใช้งาน
- เลือกประเภทการขึ้นทะเบียน (ส่วนใหญ่จะเป็น "ส่วนบุคคล" หรือ "เกษตรกรรม")
- กรอกประวัติส่วนตัว, ข้อมูลโดรน
- สำคัญสุด: อัปโหลดกรมธรรม์ประกันภัย (ต้องระบุวันที่เริ่มคุ้มครองให้ตรงกับวันที่จะเริ่มบิน)
- กดยืนยันคำขอ และรอเจ้าหน้าที่อนุมัติ (ใช้เวลาประมาณ 7-15 วันทำการ)
บทลงโทษหากไม่ขึ้นทะเบียน (เรื่องจริง ไม่ได้ขู่) ⚖️
- ไม่ขึ้น กสทช. (ภายใน 30 วันนับจากวันซื้อ): โทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- ไม่มีใบอนุญาต กพท. แล้วนำไปบิน: โทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- บินโดยไม่มีประกันภัย (หรือประกันขาด): มีความผิดตามกฎหมายการบินพลเรือน โดนเพิกถอนใบอนุญาตทันที
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ประกันโดรนหมดอายุ ใบอนุญาตจะขาดไหม?
ขาดทันทีครับ! เงื่อนไขของใบอนุญาต กพท. ระบุชัดเจนว่า "ผู้บังคับต้องมีประกันภัยคุ้มครองบุคคลภายนอกตลอดเวลาที่ทำการบิน" หากประกันหมดอายุ เท่ากับใบอนุญาตใช้ไม่ได้ บินไปก็ผิดกฎหมายครับ
โดรนเกษตรต้องทำใบอนุญาตนักบิน (Remote Pilot Licence) ไหม?
สำหรับโดรนเกษตรทั่วไป ปัจจุบันยังใช้แค่ "หนังสือการขึ้นทะเบียนผู้บังคับ" (จากขั้นตอนที่ 5) ก็เพียงพอครับ ส่วนใบอนุญาตนักบิน (Remote Pilot Licence) จะใช้สำหรับงานเฉพาะทางที่มีความเสี่ยงสูง
ซื้อโดรนมือสองมา ต้องทำยังไง?
ต้องขอ "เอกสารโอนกรรมสิทธิ์" จากเจ้าของเดิม และนำไปยื่นแก้ไขข้อมูลที่ กสทช. ครับ ส่วนประกันภัย ต้องแจ้งบริษัทประกันเพื่อสลักหลังเปลี่ยนชื่อผู้เอาประกันให้เป็นชื่อเราก่อนนำไปยื่นครับ
สรุป: การขึ้นทะเบียนโดรนไม่ใช่เรื่องยาก แต่เป็นเรื่อง "จำเป็น" จุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุดคือการมี "กรมธรรม์ประกันภัย" ที่ถูกต้อง
ถ้าคุณไม่อยากปวดหัวเรื่องประกัน ไม่รู้จะเลือกเจ้าไหนดี หรือกลัวยื่นไม่ผ่าน ให้ PrakanEV ช่วยดูแลสิครับ เรามีแผนประกันที่ออกแบบมาเพื่อการขึ้นทะเบียนโดยเฉพาะ